Crnoj Gori je kroz Operativni program „Zapošljavanje i socijalna inkluzija 2024–2027“ na raspolaganju više od 31,6 miliona eura za unapređenje zapošljavanja, socijalne uključenosti i jačanje institucionalnih kapaciteta, a značajan dio sredstava namijenjen je i lokalnim samoupravama. Podrška će biti usmjerena na zapošljavanje mladih i ranjivih kategorija, unapređenje vještina i cjeloživotno učenje, jačanje kapaciteta Zavoda za zapošljavanje i razvoj socijalnog preduzetništva. Poseban fokus je na borbi protiv siromaštva, zaštiti djece, razvoju usluga socijalne zaštite u zajednici i jačanju sistema za borbu protiv rodno zasnovanog nasilja.

Cilj ulaganja je da se tržište rada učini dostupnijim i otpornijim, a sistem socijalne zaštite efikasnijim i usklađenijim sa standardima Evropske unije, kako bi građani već u pretpristupnoj fazi osjetili konkretne koristi evropskog puta, saopšteno je na radnom sastanku Tematske mreže za socijalnu zaštitu, demografiju i brigu o porodici, koji je održan u organizaciji Zajednice opština Crne Gore, u okviru projekta „Opštine za EU – Osnaživanje lokalnih zajednica u procesu EU integracija Crne Gore“.

Vanja Hazl, rukovoditeljka projekta ‘’Unaprijeđeno kreiranje politika zasnovano na dokazima, imlpmentacija praksi I koordinacija u sektorima zapošljavanja i socijalne politike I ojačani kapaciteti za učešće u Evropskom socijalnom fondu’’ istakla je da Evropski socijalni fond kao glavni instrument EU za ulaganje u ljude ima sve veći značaj, te da je njegov udio u budžetu Unije porastao sa oko jedan na gotovo deset odsto.

„Riječ je o sredstvima iz Operativnog programa ‘Zapošljavanje i socijalna inkluzija 2024–2027’, koji se finansira iz IPA III fonda, pri čemu skoro 27 miliona eura obezbjeđuje direktno EU. Program je dio šire politike zasnovane na Evropskom stubu socijalnih prava, koji postavlja 20 principa u oblastima jednakih šansi, pravednih uslova rada i socijalne zaštite, s ciljem da ekonomski razvoj prati veća socijalna sigurnost građana“, naglasila je Hazl.

Skup je otvorila Branka Mračević, vođa tima projekta „Opštine za EU“, poručujući da je cilj sastanaka da opštine budu spremne da koriste evropske fondove za zapošljavanje i socijalnu politiku.

„Evropski socijalni fond predstavlja važan instrument koji može direktno unaprijediti kvalitet života građana, a naš zadatak je da lokalne samouprave osposobimo da te mogućnosti prepoznaju i iskoriste“, kazala je Mračević.

Maja Bahović, načelnica Direkcije za koordinaciju rada centara za socijalni rad u Ministarstvu socijalne zaštite, demografije i brige o porodici, istakla je da izmjene Zakona o socijalnoj i dječjoj zaštiti predstavljaju važan iskorak ka povezivanju socijalne sigurnosti i zapošljavanja. Kako je navela, korisnici materijalnog obezbjeđenja zadržaće pravo na naknadu tokom učešća u mjerama aktivne politike zapošljavanja i do 12 mjeseci nakon zaposlenja posredstvom Zavoda za zapošljavanje.

„Na ovaj način podstičemo zapošljavanje, ali i štitimo korisnike od naglog gubitka socijalne sigurnosti“, poručila je Bahović, dodajući da je ovaj pristup u potpunosti usklađen sa socijalnom politikom EU.

Govoreći o reformama u oblasti invaliditeta, Bahović je podsjetila da je u oktobru 2025. godine usvojen Zakon o jedinstvenom vještačenju invaliditeta, koji će od 1. jula 2026. godine uvesti jedinstveni, na ljudskim pravima zasnovan model, u skladu sa Konvencijom UN o pravima osoba sa invaliditetom, čime će se ukinuti više od 40 dosadašnjih komisija.

U ime Zajednice opština Crne Gore učesnike je pozdravila Ivana Nedović, sekretarka Odbora za društvene djelatnosti, ističući da su opštine mjesto gdje se evropske politike pretvaraju u konkretne promjene u životu građana.

„Ovaj fond predstavlja priliku da opštine odgovore na izazove nezaposlenosti, odlaska mladih i socijalne isključenosti kroz programe stručnog osposobljavanja, podrške preduzetništvu i unapređenja lokalnih socijalnih usluga“, poručila je Nedović, naglašavajući važnost partnerstava između opština, institucija, civilnog sektora i privrede.

Ona je dodala da je neophodno sistematski ulagati u obuku kadra koji će pripremati i sprovoditi projekte finansirane iz Evropskog socijalnog fonda.

Tokom diskusije učesnici su razmijenili stavove o izazovima lokalnih samouprava i mogućnostima da se kroz evropske fondove razvijaju programi zapošljavanja, socijalne ekonomije, podrške mladima i ranjivim grupama, kao i nove usluge u zajednici.

Zajednica opština Crne Gore poručila je da će nastaviti da pruža podršku opštinama kroz obuke, informisanje i umrežavanje, kako bi evropska sredstva bila što efikasnije iskorišćena za razvoj lokalnih zajednica i unapređenje kvaliteta života građana.