Očekivanje je da do ulaska Crne Gore u Evropsku uniju sve opštine imaju službe za evropske integracije – posebne timove koji će građanima pružati informacije o promjenama koje donosi članstvo u EU i istovremeno jačati vezu između lokalnog i državnog nivoa u procesu pristupanja.
Uspostavljanje ovih službi predviđeno je novim Zakonom o lokalnoj samoupravi, čije se usvajanje u Skupštini Crne Gore očekuje uskoro. Projekat „Opštine za EU“ pružiće podršku svim opštinama u njihovom uspostavljanju, obuci službenika i jačanju kapaciteta za sprovođenje evropskih politika.
U emisiji „Novsko jutro“ na Radio-televiziji Herceg Novi o ovoj temi govorili su Branka Mračević, tim liderka projekta „Opštine za EU“, i Mitar Kisjelica iz Sekretarijata za međunarodnu saradnju i društvene djelatnosti Opštine Herceg Novi.
Branka Mračević istakla je da će buduće opštinske službe za evropske integracije imati ključnu ulogu u približavanju evropskih politika građanima i jačanju saradnje između lokalnih i državnih institucija u procesu pristupanja Evropskoj uniji.
„Službe za evropske integracije biće ključni mehanizam povezivanja lokalnog i državnog nivoa u procesu pristupanja EU. Njihova uloga prevazilazi pružanje informacija – one će koordinisati sprovođenje evropskih politika na lokalnom nivou, identifikovati potrebe zajednice, razvijati projektne inicijative i omogućiti građanima da neposredno osjete koristi evropskih integracija. Biće most između opština, centralnih institucija i građana, obezbjeđujući da promjene koje donosi članstvo u EU budu razumljive, dostupne i korisne za svakodnevni život“, naglasila je Mračević.
Projekat „Opštine za EU“ već pruža podršku u jačanju kapaciteta lokalnih administracija. Kako je navela Mračević, za prvu godinu implementacije projekta obučeno je 107 službenika iz svih 25 opština u oblastima strateškog planiranja, pripreme i implementacije EU projekata i komunikacija.
„Izrađene su i dvije publikacije – Vodič o ulozi opština u procesu evropskih integracija i Priručnik o dostupnim EU/IPA fondovima za lokalne samouprave u Crnoj Gori – koje nude praktične smjernice, primjere i savjete za lokalne službenike“, kazala je Mračević.
O značaju publikacija i saradnje sa projektnim timom govorio je i Mitar Kisjelica, koji je pohvalio kvalitet dokumenata i doprinos projekta jačanju kapaciteta lokalnih uprava:
„Vodič i Priručnik su izuzetno korisni dokumenti jer nude konkretne primjere i modele rada prilagođene našem sistemu. Kroz direktnu saradnju sa timom projekta, bolje razumijemo pristup evropskim fondovima i razvijamo nove projektne ideje“, rekao je Kisjelica.
Mračević je podsjetila da je projekat posebno fokusiran na pet oblasti od značaja za lokalne samouprave: saobraćaj, poljoprivredu, socijalnu politiku, digitalizaciju javne uprave i zaštitu životne sredine.
Prema njenim riječima, ukoliko Crna Gora zatvori sva pregovaračka poglavlja do 2026. godine, članstvo u Evropskoj uniji 2028. godine postaje realno dostižan cilj. Projekat „Opštine za EU“ biće implementiran do kraja septembra 2027. godine, uz mogućnost produženja za dodatne tri godine, čime će se podrška opštinama nastaviti i nakon ulaska Crne Gore u EU.
„Po ulasku u Evropsku uniju, Crnoj Gori će se otvoriti pristup najznačajnijim strukturnim i kohezijskim fondovima, čija finansijska perspektiva 2021–2027 za zemlje članice trenutno prelazi milijardu eura. Naš zadatak je da lokalne samouprave osposobimo da te fondove koriste strateški i održivo – za projekte koji će smanjiti razvojne razlike, unaprijediti infrastrukturu i podići kvalitet života građana. Upravo u toj spremnosti lokalnih zajednica leži suština uspješne evropske integracije“, istakla je Mračević.
Značaj kontinuirane edukacije i razmjene iskustava istakao je i Kisjelica:
„Naš tim u Herceg Novom broji četiri osobe i već ima iskustvo u sprovođenju velikih projekata.
Znanja koja stičemo pomažu nam da se bolje organizujemo i da budemo spremni za obaveze koje donosi članstvo u EU. Kao lokalna samouprava, mi smo prvi kontakt građana sa evropskim procesima i imamo odgovornost da im objasnimo sve promjene koje dolaze.“
Zaključujući gostovanje, Mračević je naglasila da je cilj projekta da svaka od 25 opština u Crnoj Gori do ulaska u Evropsku uniju ima funkcionalnu, profesionalnu i samostalnu službu za evropske integracije, koja će postati stub lokalnog razvoja i pouzdan partner centralnim institucijama u sprovođenju evropskih politika.
